bookmark comment heart linkedin marketing Asset 1 quotation-mark reply sample school telegram twitter

واقعیت یا دروغ؟

نویسنده فیلیمو
تاریخ انتشار سه شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۷

firstman

نخستین انسان فیلم خو‌ش ساخت و منسجمی است. فیلم داستان نیل آرمسترانگ را بازگو می­‌کند که پس از سختی‌­های فراوانی که متحمل می­‌شود، بالاخره موفق می‌­شود به عنوان نخستین انسان بر روی ماه پا بگذارد. در این فیلم شاهد یکی از بهترین بازی‌های رایان گاسلینگ خواهید بود. البته رایان گاسلینگ بازیگر بدی نیست، اما همواره مقداری ادا در فیگور او وجود دارد و هرگز کاملا اصیل به نظر نرسیده است. اما در این فیلم گویی تمام شاخ و برگهای اضافی بازی او زده شده است و او توانسته است بیش از پیش به نقشش نزدیک شود.

دوربینِ روی دست، و فیلمبرداری مستند گونه­‌ی فیلم، انتخاب و تمهیدی مناسب برای بالابردن مقدار باورپذیریِ رویدادهای فیلم و سویه­‌ی واقعی بودن آن است. البته این تمهید چندان موفق نیست. چرا که در نهایت به شکل کامل نمی­‌تواند انسجام خود را حفظ کند. تکان‌های دوربین در برخی نماها بیش از اندازه می­‌شوند و در برخی نماها کمتر از آنچه که در کلیت فیلم جاری است به نظر می‌­رسند. و نتیجه­‌ی این عدم انسجام، انتقال دو حس متفاوت از تصاویر است، که یکی بیش از حد جنبه­‌ی استنادی به فیلم می‌­دهد و دیگری به طور کل مستندگونگی را از میان می‌­برد.

firstman

نیل آرمسترانگ در این فیلم، کاراکتری کاریزماتیک، جدی و بسیار اندیشمند دارد. این اندیشمندی زمانی بیشتر جلوه‌­گر می­‌شود که مصاحبه‌­ای از او در حضور تعداد زیادی از تصمیم‌­گیران انجام می­‌شود و در حالی که مقابله با شوروی و مقاصد سیاسی در ذهن بیمار و کوچک همه­‌ی آنها ریشه دوانده است، او دلیل رفتن به فضا را تماشای خردی و کوچکی انسان می­‌داند؛ نگاهی که به زعم او خیلی پیشتر باید مورد توجه قرار می‌­گرفت.

نخستین انسان فیلمنامه‌­ای نسبتا خوب دارد و گر چه رویدادها در آن متراکم و چندان منسجم چیده نشده‌­اند، اما اتفاقا همین عدم تراکم و عدم استحکامِ رویدادها، سویه­‌ی واقعی بودن ماجرا را باز هم افزایش می­‌دهد و آن را واقعیتر از یک فیلم سرگرم‌­کننده جلوه می­‌دهد. گرچه هر آن چه که در هالیوود تولید می­‌شود، به دلیل اجبارِ رعایت استانداردهای تثبیت شده­‌ی فیلمسازی، در آنجا شکلی به شدت کلیشه‌­ای و ابلهانه پیدا می­‌کند. و در نتیجه فرم و شکل تمام فیلم‌ها یکسان، مشابه و البته پس از این همه سال تکرار، تهوع­‌آور به نظر می‌­رسد. و این جنس از تصاویر و نوع بازیها و درام­پردازیِ تکراری، حتی با پخش صداهایی در انتهای فیلم که به ظاهر واقعی هستند نیز، دوست­داشتنی نمی‌­شوند.

firstman

اما مهمترین پرسش در نخستین انسان این است که آیا به طور کلی انسان به ماه سفر کرده است یا این که تمام این اکتشافات، دروغها و بلوفهایی بزرگ هستند که صرفا از طرف قدرتهای بزرگ، به خاطر دستیابی به مقاصد سیاسیشان، در جهان مطرح شده‌­اند. نورپردازیِ کره‌­ی ماه به هیچ وجه شکلی واقع‌گرایانه ندارد. و حالتی ساختگی و دکوری را انتقال می‌­دهد. این مشکل سه دلیل می‌­تواند داشته باشد: اول این که امکانات اجرای این صحنه برای غول‌های بزرگ هالیوود فراهم نبوده باشد. که البته این فرضی غیر قابل پذیرش است. فرضیه‌­ی دیگر این است که فیلمساز، تصور درستی از ماه نداشته است. که البته با کنترل‌های شدیدی که بر استودیوهای هالیوود اعمال می‌­شود، حتی اگر فیلمساز هم بر این قضیه اشراف نداشته باشد، این صحنه در بهترین شکلش توسط تیم فیلمسازی تولید خواهد شد. اما سومین حدس این است که انسان هرگز پایش را روی کره­‌ی ماه نگذاشته باشد و تمام تصورات یکسانِ ما انسانها از آنجا، از تماشای همین تصاویر به وجود آمده باشد. البته این پرسشی است که هیچ کسی دست کم در این زمان نمی‌­تواند به آن پاسخ روشنی دهد.

نظرها