bookmark comment heart linkedin marketing Asset 1 quotation-mark reply sample school telegram twitter

این میلِ مبهمِ تملک

نویسنده فیلیمو
تاریخ انتشار شنبه ۱ دی ۱۳۹۷

dogman

میلی غریب در انسان وجود دارد که بسیار کم به آن پرداخته شده است؛ در حالی که نقشی بسیار بزرگ در زندگی او دارد. چه زندگی فردی و چه زندگی اجتماعی. انسان همواره بر آن است که اشیاء، حیوانات، گیاهان و حتی انسان‌های دیگر را به تملک خود در بیاورد. از زورگوییِ یک گردن‌­کلفت به فردی ضعیف‌تر از خود گرفته تا کنترل همسر در زندگی زناشویی، و از پرورش گیاهان و دست­آموز کردن حیوانات گرفته تا راه‌­انداختنِ جنگ‌های بزرگ جهانی، همگی ارتباط زیادی به این میل مبهم انسانی دارند. میلی که ریشه­‌ی آن شاید بیش از هر چیز، حب ذات و خود‌ دوستی باشد.

فیلمِ سگ باز بیش از آن که قصد به تصویر کشیدن پیروزی نهاییِ یک فرد توسری­‌خور و مظلوم را داشته باشد، در پی کنکاش رابطه­‌ی قدرت و تملک است. سگی که در آغاز فیلم با زنجیر بسته شده است و مشخص است که اگر بسته نشده بود، دمار از روزگار سگ باز در­می‌­آورد، مشخصا به این وضعیت اشاره می­‌کند. این میلی است که انسان‌های غیر زومند و کم‌­توان، به دلیل کمبودهای فیزیکی به اَشکال دیگری آن را کسب می­‌کنند. اشکالی مانند اندیشیدن.

dogman

اندیشیدن جدا از آن که چقدر امروزه بشریت را بهتر از شکل بدوی­اش جلوه می­‌دهد، اساسا واکنشی است به زورِ بازو. مقدار نیرو هرگز در افراد یک گونه‌­ی جانوری یکسان نیست. در بیشتر حیوانات این کم­توانی به کناره‌­گیری و تسلیم شدن می‌­انجامد، اما در انسان و برخی از حیوانات دیگری که همچون او، ساختار مغزی فریب‌کاری دارند، کناره­‌گیری به سختی پذیرفته می‌­شود. و به محض ایجاد حسی مبنی بر عدم تواناییِ جسمیِ کافی، مغز می­‌کوشد از راه‌های دیگری، این کمبود نیرو را جبران کند. اندیشه مهمترین و کارآمدترین جایگزین نیروی بدنی است. تا جایی که می‌­توان گفت در عصر ما که انسان این چنین در آن، اسیر جنگ‌های ویرانگر، ماشین‌های فوق مدرن و سیاست‌های کنترلگر شدید شده است، نیروی بدنی به هیچ رو توان مقابله با نیروی اندیشه را ندارد. تا جایی که غلبه­‌ی جسم بر مغز، امروزه تبدیل به آرزویی دست­‌نیافتنی شده است؛ که فیلم‌های سوپرهیرویی محصول مشخص آن هستند و به لحاظ زمان بشری، از فیلم سگ باز جلوتراَند؛ گرچه شاید وجود این مفهوم در آنها چندان ارادی هم نباشد.

dogman

سگ باز، کاراکتری است که تماشاگرِ با دقت را تکان می‌­دهد. اگر تماشاگر کمی به حالت‌های سگ باز، دقت بیشتری بکند، به لذتی که او از داشتنِ نیروی جسمانیِ فوق العاده می‌­بَرد، به لحظاتی که سیمون سر و صورت او را دستمالی می­‌کند و او را با دست‌های زمختش مورد نوازشی نه چندان بالطافت قرار می‌­دهد، توجه او بیشتر به شباهت سگ باز، با سگ‌هایی که توسط او تیمار و نگهداری می­‌شوند جلب می­‌شود. این روابط در فیلم سگ باز به زیبایی و به شکلی نامحسوس، جوری به تصویر کشیده شده­‌اند که به لحاظ حسی ارتباط خوبی با یکدیگر برقرار می­‌کنند. و در ذهن مخاطبِ تیزبین، با یکدیگر مقایسه می‌­شوند. سگ باز باز­اندیشی­‌ای درباره‌­ی انسان، و این میل مبهم اوست. میلی که در نهایت، کاراکتر سگ باز در آن به بلوغ می‌­رسد. و همچون انسان مدرن‌­شده، او نیز نیروی اندیشیدن را جایگزین نیروی بازو می­‌کند. نیرویی که سگ باز در فریبِ نه چندان باورپذیر و مستحکمِ پایانیِ فیلم، می­‌کوشد دستیابی به آن را به رخ همه بکشد. و توانا بودنش را به واسطه‌­ی آن به اثبات برساند. نیرویی که اکنون خشونت انسان بدوی را تبدیل به توحش مدرن نموده است.

نظرها