bookmark comment heart linkedin marketing Asset 1 quotation-mark reply sample school telegram twitter

شورش بی دلیل

نویسنده فیلیمو
تاریخ انتشار شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷

شورش بی دلیل

«پیش از این تئاتر بود (گریفیث)، و شعر (مورنائو)، و نقاشی (روسولینی)، رقص (آیزنشتاین)، و موسیقی (رنوار). بعد از این‌ها سینما باقی می‌ماند و سینما نیکلاس ری است.»

این گفته و خیلی از تعریف و تمجیدهای دیگری از سوی موج نویی‌های فرانسه از نیکلاس ری، باعث شد تا بالاخره هالیوود هم متوجه ارزش‌های این فیلم‌ساز فوق‌العاده شود. کسی که شاید تا حدی مثل هیچکاک همیشه توسط هم‌صنفی‌های خودش در هالیوود نادیده گرفته می‌شد و عملا هیچ وقت جایزه ای نبرد. نیکلاس ری را با خیلی از فیلم‌های حالا کلاسیک‌شده‌ای می‌شناسند که در دوران خودشان نادیده گرفته شدند؛ بزرگتر از زندگی، جانی گیتار و در مکانی خلوت، ولی بزرگ‌ترین و مشهورترین ساخته  او بی‌شک «شورش بی دلیل» است.

«شورش بی دلیل» البته یکی از تنها فیلم‌های ری است که در زمان خودش هم خیلی سر و صدا کرد. از طرفی بازی عجیب و غریب و غیر عادی جیمز دین به خصوص در مقایسه با هالیوودِ آن دوران بود که او و فیلم را تبدیل به بت جوان‌های دبیرستانی و دانشجو کرد. از طرف دیگر رویکرد فیلم در حمایت از جوان‌های یاغی‌ای که دست به عصیان علیه نظام پدرسالارانه خانواده می‌زنند، آن‌هم در دهه پنجاه  که این نظام بیش از همیشه در آمریکا تقدیس می‌شد فیلم را به شدت ویژه  کرد، شورش بی دلیل در خیلی از کشورها ممنوع بود و در جاهای  دیگری مثل انگلستان هم تحت ممیزی‌های شدید روی پرده سینما رفت.

شورش بی دلیل

کمپانی برادران وارنر در اوایل دهه پنجاه، حقوق کتاب روانشناسی‌ای به نام فیلم را خریده  بود تا از اسم در فیلمی با خصوصیت‌هایی مشابه استفاده کند، به خصوص که مارلون براندو تست ۵دقیقه ای برای نقشی منطبق بر خصوصیات شخصیتی توضیح داده شده در کتاب بازی کرده بود و کمپانی هم خیلی این تست را پسندیده بود. اما چند سال بعد وقتی کار به دست ری سپرده شد فیلمنامه جدیدی نوشته شد که در آن جایی برای براندوی پا به سن گذاشته وجود نداشت و برای همین ناتالی وود و جیمز دین در نقش‌های اصلی به بازی گرفته شدند. دین که البته در بازیگری سبکی مشابه براندو را دنبال می‌کرد و حتی ابعاد وسیع‌تری از متد اکتینگ را در دو فیلم پیشینش آزموده بود، در شورش بدون دلیل بهترین بازی‌اش را انجام داد و برای همیشه خودش و فیلم را در تاریخ سینمای آمریکا و جهان جاودانه کرد. بازی او آن‌قدر گیرا بود که کمپانی که تا پیش از دیدن فوتیج‌های اولیه، به فیلم به چشم یک Bmovie نگاه می‌کرد و فیلم‌های سیاه و سفید در اختیار ری قرار داده بود، پس از دیدن نمایش او اجازه رنگی بودن را به ری داد و فیلم حتی در غالب سینما اسکوپ ساخته شد.

«شورش بی دلیل» تمامی ویژگی‌های فیلم‌های دیگر ری را دارد. رنگ‌های پرکنتراست، میزانسن‌هایی در اختیار بازیگران برای بازی بداهه و اتود زدن‌های متفاوت و تراولینگ‌های نرم و تقریبا نامرئی. کاری که ری می‌کند در واقع تمرکز بر روی نمایشِ شورش نسلی است که توان درک نسل پیشترشان را ندارند، چیزی که برای پدر و مادرهای درون فیلم هم وجود دارد. در واقع ری در مصاحبه  مهم‌ترین نکته فیلم را سقوط ارزش‌های همیشگی خانواده آمریکایی در نسل‌های بعدی مطرح کرد، چیزی که عملا در طی ۱۰-۱۵سال بعد به شکل گسترده در همه سطوح این کشور دیده شد.

تراژدی بزرگ شورش بی دلیل ولی جیمز دین بود. بازیگری در آستانه ستاره شدن که درست مثل شخصیت‌های فیلم فوق‌العاده نیکلاس ری زندگی می‌کرد و درست پیش از اکران «شورش بی دلیل» در یک حادثه رانندگی جانش را از دست داد و دین برای همیشه نماد جوان‌های یاغی سینما شد.

شورش بی دلیل

تماشای شاهکار کلاسیک نیکلاس ری با دوبله درجه یک و کیفیت HD در فیلیمو رو به همه دوستداران سینمای کلاسیک پیشنهاد می‌کنیم.

نظرها