نبرد نور و تاریکی: درباره بتمن، به بهانه روز جهانی شوالیه تاریکی



بتمن ابرقهرمانی اهل شهر تخیلی گاتهام است که اولین حضورش در صحنه های جهانی به 1939 و شماره 27 Detective Comics برمیگردد. این سوپرهیرو که در ابتدا با نام Bat-Man به منصه ظهور رسید حاصل خلاقیت باب کین و بیل فینگر بود که بعد از استقبال عجیب و غریب و بیش از حد از سوپرمن، اولین ابرقهرمان با قدرت های ماورایی و فراانسانی،نوشته شد و در یکی از شماره های مجله ای کامیک چاپ شد. استقبال آنقدر زیاد بود که تا 1940 بتمن هم درست مثل همتای کریپتونی اش، سوپرمن، صاحب مجله کامیک منحصر خودش شد و یال و کوپالی به هم زد.
بتمن که نام اصلی شخصیتش بروس وین است در کودکی پدرمادرش را در کوچه ای تاریک و به ضرب گلوله دزدی کم اهمیت از دست می دهد و تصمیم میگیرد تا آخر عمر خودش را وقف مبارزه با بی عدالتی کند و برای این هدف، آموزش همه جور ورزش رزمی ای میبیند و از آنجایی که پولش هم از پارو بالا میرود وسایل لازم برای مبارزه با شر را ابتیاع می کند.زندگی و خط داستانی شوالیه تاریکی البته انقدر در طی سالیان تغییر کرده که خیلی نمی شود حتمی درباره باقی جزییات گذشته اش صحبت کرد. همانطور که خبر دارید شرکت DC که صاحب این فرنچایز عظیم است انقدر آن را ریبوت کرده و در هر خط داستانی تغییرات ماهوی به آن داده که دیگر شناخت هر از بر آنقدرها امکان ساده ای نیست، اگرچه که خیلی از شخصیت ها و خیلی نویسنده های مهم کامیک تاثیرات دائمی و مهمی روی قصه های این کاراکتر و در نتیجه کل جهان کامیک گذاشته اند؛ از جمله شان میشود فرانک میلر و آلن مور را نام برد که ردشان را تا نسخه های اقتباسی سینمایی از سوپرهیرو های دیگر هم میشود گرفت. فرانک میلر در ریبوت دهه هشتاد داستان بتمن، روایتی جدید و تاریک از زندگی قهرمان گاتام ارائه کرد که هنوز هم که هنوز است یکی از شماره های آن، یعنی شوالیه تاریکی بازمیگردد، با اجماع زیادی، بهترین کامیک تاریخ این مدیوم محبوب به حساب می آید. از طرف دیگر آلن مور با آن ذهن خلاقش در خلق شر های درجه یک، در کامیک جوک کشنده، جوکری ساخت که یکی از منبع های مستقیم اقتباس نولان برای خلق کاراکتر محبوب فیلم شوالیه تاریکی بود. جوکرِ مور یک دیوانه روان نژند نبود بلکه هدفی داشت و نمایه های شخصیتی آنارشیست و ایده آلیست از خودش نشان میداد، چیزی که خب مور به خاطر عقاید سیاسی عجیبش طرفدار آن است، و در نتیجه، حاصل یکی از بیادماندنی ترین کاراکترهای دنیای کامیک و یکی از بهترین بازگویی های جنگ همیشگی جوکر و بتمن شد.
بتمن البته همیشه شرهای درست و حسابی و جذابی به خود دیده و حساب این ها را بکنید که درگیری اش در فضای تیره و تار و گاتیکی گاتهام (که اصلا ارجاعی به معماری گاتیک هم دارد و جنایت و جنحه اش هم از نیویورک برداشت شده) فضایی اتموسفریک و جذاب برای قهرمانی درست میکند که دست از مبارزه نمیشورد هرچند همه چیز و همه کسش را از دست بدهد. نیروهای متخاصم شوالیه تاریکی خیلی متنوع بوده اند؛ از ریدلر و کت ومن بگیرید تا پویزن ایوی و آقای پنگوئن.
یکی از بزرگترین جذابیت های بتمن فراانسانی نبودنش است. بتمن تنها به گجت ها، زور بازو و هوش فوق العاده اش اتکا می کند و اینطور هم میشود که در چندین شماره متفاوت حتی سوپرمن با آن شمایل خدای گونه اش را هم شکست می دهد. نقطه ضعف دائمی اش ولی نزدیک شدنش به مرز کشتن دشمنانش است. این مشهورترین مبارزه درونی شوالیه تاریکی در کشتن یا نکشتن شر قصه هایش همواره مهمترین المان روانی ای بوده که نویسنده های متفاوت بر آن مانور داده اند. اینکه پای اعتقادات و ایده آل هایش بایستد یا تن تا به تاریکی مطلق دهد و برای مبارزه با شر خودش جزوی از آن شود.
تا به حال هشت اقتباس سینمایی و دو مجموعه تلویزیونی از قصه های این ابرقهرمان تاریکی اقتباس شده که مهمترین و محبوب ترینشان سه گانه ای است که کریستوفرنولان خوش قریحه ساخته. نولان توانست با سه فیلمش هم جان تازه ای به این قهرمان DC بدهد و هم نگاه جدید و واقع گرایانه تری را به خالقین فیلم های ابرقهرمانی پیشنهاد دهد. او با اتکا به فضای پسا 11 سپتامبری، جهانی از نا امنی و عدم اعتماد و جرم ساخت که برای مردم دنیا و بخصوص آمریکایی ها آشنا و قابل لمس بود. جدیدترین فیلم سری بتمن، بتمن علیه سوپرمن است که با اتکا به کامیک مشهور فرانک میلر که در بالا ذکر شد، ساخته شده و فروش خیلی خوبی هم داشته، اگرچه منتقد ها را از خودش دلچرکین کرده است.